De elfde van de elfde staat voor de deur en dat betekent dat Utrecht zich langzaam maar zeker weer omtovert tot Leemput. Terwijl de herfstkou inzet, begint onder de oppervlakte al iets te borrelen. Verenigingen zijn druk, prinsen worden gekozen en plannen gesmeed. Carnaval leeft — misschien niet altijd zichtbaar, maar wel diepgeworteld.
Al jaren bewijzen tientallen carnavalsverenigingen dat ook boven de rivieren het feest stevig verankerd is. In wijken en buurten zijn de verenigingen actief, verbonden door de Carnavalsfederatie Utrecht. Elk jaar levert deze federatie een nieuwe stadsprins, die luistert naar de naam Martinus, en daarmee symbool staat voor de Utrechtse carnavalstraditie.
De festiviteiten spelen zich grotendeels in beslotenheid af, binnen de muren van verenigingen en zalen. Maar carnaval komt ook nadrukkelijk naar buiten: met een grote gezamenlijke optocht door de binnenstad. Op zaterdag 24 februari zal Leemput zich tonen zoals het bedoeld is — uitbundig, kleurrijk en vol vrolijke chaos.
Het artikel neemt ook een stap terug in de tijd en legt uit waar carnaval vandaan komt. Van oude lentefeesten en vastentradities tot de oorsprong van het woord ‘carnaval’. Wat ooit begon als een tijdelijk loslaten van regels, is uitgegroeid tot een feest van verbroedering, ontspanning en vriendschap.
En ondertussen zijn de eerste prinsen al gekozen. Het seizoen is begonnen. Leemput is er klaar voor.
Bron van dit krantenartikel is helaas onbekend.
De elfde van de elfde staat voor de deur
Utrecht maakt zich als ‘Leemput’ op voor het naderende carnaval
UTRECHT — Het nieuwe carnavalsseizoen gaat van start op 11 november, en natuurlijk weer om 11.11 uur precies. Alhoewel reeds het afgelopen weekend zijn er verenigingen geweest die hun nieuwe vorst hebben gekozen.
Ook in Utrecht is het carnaval zo langzamerhand een niet meer weg te denken volksfeest. Zeker is dit te danken aan de activiteiten van de ruim dertig verschillende carnavalsverenigingen die Utrecht, ook wel ‘Leemput’ genoemd door de carnavalsisten, de jaren actief zijn.
In de meeste wijken van Utrecht zijn wel carnavalsverenigingen actief. Een organisatorische eenheid in het carnaval van Leemput tracht de Carnavalsfederatie Utrecht te bereiken. Vele Utrechtse carnavalsverenigingen en ook een groot aantal verenigingen uit de regio zijn bij deze stadsfederatie aangesloten. Het is dan ook geen pleonasme dat jaarlijks een stadsprins of prinses levert, die steeds Martinus heet; vanwege St. Martinus.
Hoewel de festiviteiten doorgaans in beslotenheid plaatsvinden in de respectievelijke residenties van de verenigingen, is er op carnavalszaterdag, dit seizoen op zaterdag 24 februari, een gezamenlijke, groots opgezette optocht.
Geschiedenis
Een verklaring voor het feit dat carnaval aan het eind van de winter wordt gevierd, schuilt in de wetenschap dat het een mengeling is van overblijfselen van lente-, nieuwjaars- en initiatiefeesten. Het opkomende christendom verzette zich fel tegen deze ‘heidense’ feesten, niet mocht baten.
Er wordt een verschillende uitleg gegeven aan de naam ‘carnaval’. Zo zou deze afkomstig kunnen zijn van het Italiaanse ‘carni-vale’, ‘weg vlees’. De ouderen herinneren zich nog wel dat bij de Rooms-katholieke gedurende veertig dagen voor Pasen een vastentijd bestond, waarin men geen vlees mocht gebruiken en men het eten ook in het algemeen diende te beperken. De kinderen hadden hun snoepbusje, waarin alle lekkernijen werden bewaard. Met halfvasten mocht men dan even een uitzondering maken.
Reeds op het concilie van Nicea in het jaar 325 werd vastgesteld dat het Paasfeest gevierd diende te worden op de zondag na de eerste volle maan van de lente. Voorafgaand werd een veertigdaags vasten ingesteld. Later werd bij de Synode van Benevento in 1091 Aswoensdag vastgesteld als het begin van de vasten. De kerkelijke overheden speelden het zodoende klaar om de carnavalsvieringen te beperken tot de periode tussen St. Maarten, 11 november, en Aswoensdag.
Verbroedering
Velen kennen het carnaval zoals dit in het zuiden van het land wordt gevierd en ook in de buurlanden Duitsland en België. Niet dat Leemput deze feesten kan evenaren, maar er valt wel veel te leren en over te nemen. Carnaval moet een feest zijn van vriendschap en broederschap. Het moet een feest zijn van ontspanning en vriendschap zonder onderscheid des persoons.
Tijdens het carnaval hoort iedereen een mens te zijn die ontspanning zoekt en even zijn zorgen opzij zet. Daardoor ook komt het dat vele verenigingen in Utrecht een warm hart toedragen aan bijvoorbeeld zieken, bejaarden en gehandicapten. Hiervoor verzorgen zij belangeloos activiteiten, want ook zij zijn mensen die behoefte hebben aan ontspanning.
Eerste Prinsen inmiddels gekozen
UTRECHT — Zaterdagavond 4 november werden reeds de eerste carnavalsprinsen gekozen voor het nieuwe seizoen 1989/90. Bij de Carnavalsvereniging de Flaarissen werd tot nieuwe vorstenpaar gekozen prins Jack en prinses Hanny. Voor het derde jaar is Willem weer adjudant. Het geheel staat onder supervisie van grootvorst Jan Thomassen. Op deze eerste avond van de prinsenverkiezing waren de bevriende verenigingen uit Utrecht en omgeving aanwezig. Ook was een Duitse vereniging te gast. De avond werd muzikaal omlijst door The Yahama’s, die weer in de, grotendeels, oorspronkelijke bezetting aanwezig waren.